Ile wynoszą teraz stopy procentowe NBP i jak przekładają się na Twój kredyt lub lokatę? Od 5 marca 2026 roku stopa referencyjna utrzymuje się na poziomie 3,75% – po październikowym posiedzeniu Rada Polityki Pieniężnej postanowiła pozostawić stawki bez zmian. Dla każdego, kto spłaca kredyt lub myśli o pożyczce, kluczowa jest właśnie stopa referencyjna. To ona bezpośrednio wpływa na wskaźniki rynkowe (np. WIBOR) oraz wyznacza limit odsetek ustawowych i maksymalnych. Pozostałe stopy NBP służą głównie do rozliczeń między bankami.
Co oznacza każda ze stóp procentowych NBP
| Stopa NBP | Poziom | Obowiązuje od | Do czego służy |
|---|---|---|---|
| Referencyjna | 3,75% | 5.03.2026 | rentowność 7-dniowych bonów pieniężnych NBP |
| Lombardowa | 4,25% | 5.03.2026 | oprocentowanie kredytu lombardowego dla banków |
| Depozytowa | 3,25% | 5.03.2026 | oprocentowanie depozytu banków w NBP na jeden dzień |
| Redyskontowa weksli | 3,80% | 5.03.2026 | redyskonto weksli przez NBP |
| Dyskontowa weksli | 3,85% | 5.03.2026 | oprocentowanie kredytu wekslowego |
Źródło danych: tabela „Podstawowe stopy procentowe NBP” na stronie nbp.pl, stan na 25.10.2026.
Każda z pięciu stóp pełni inną funkcję. Poniżej wyjaśniamy je na podstawie ustawy o NBP i opisu instrumentów, który RPP publikuje w założeniach polityki pieniężnej.
Stopa referencyjna NBP
Stopa referencyjna wyznacza rentowność podstawowych operacji otwartego rynku. Obecnie są to 7-dniowe bony pieniężne, które NBP sprzedaje bankom, żeby ściągać z rynku nadwyżki pieniędzy. Według NBP stopa referencyjna wpływa na poziom krótkoterminowych rynkowych stóp procentowych.
Stopa referencyjna ma też znaczenie poza rynkiem pieniężnym, bo odwołują się do niej przepisy. Od niej zależą odsetki ustawowe, odsetki maksymalne i odsetki w transakcjach między firmami. Na tym samym poziomie NBP oprocentowuje środki, które banki muszą trzymać jako rezerwę obowiązkową.
Stopa lombardowa
Stopa lombardowa określa oprocentowanie kredytu lombardowego. To kredyt, którego NBP udziela bankom pod zastaw papierów wartościowych na jeden dzień, czyli do następnego dnia operacyjnego. Wyznacza w ten sposób górną granicę kosztu, jaki bank ponosi, pożyczając pieniądze na jeden dzień.
Od stopy lombardowej zależą też odsetki od zaległości podatkowych. Ordynacja podatkowa ustala je na 200% stopy lombardowej plus 2%, nie mniej niż 8%. Od 5 marca 2026 r. wynoszą więc 10,50% w skali roku.
Stopa depozytowa
Stopa depozytowa określa oprocentowanie depozytu na koniec dnia. Banki mogą w nim złożyć w NBP nadwyżki pieniędzy do następnego dnia. Stopa depozytowa wyznacza dolną granicę stawek rynkowych dla takich jednodniowych lokat. Razem ze stopą lombardową tworzy tzw. korytarz, w którym poruszają się jednodniowe stawki na rynku międzybankowym.
Stopa redyskontowa i dyskontowa weksli
NBP może przyjmować od banków weksle do dyskonta i redyskonta. Stopa dyskontowa weksli określa oprocentowanie kredytu wekslowego, a stopa redyskontowa dotyczy redyskonta weksli. Dla klientów indywidualnych te dwie stopy mają dziś niewielkie znaczenie.
Rezerwa obowiązkowa
RPP ustala też stopę rezerwy obowiązkowej, czyli część środków, którą banki muszą utrzymywać w NBP. Od 31 marca 2022 r. wynosi 3,50% od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych i pozyskanych z emisji papierów wartościowych. Od środków z operacji repo i środków pozyskanych na co najmniej 2 lata wynosi 0%.
Kto i kiedy ustala stopy procentowe NBP
O stopach procentowych NBP decyduje Rada Polityki Pieniężnej. Kieruje się założeniami polityki pieniężnej, które co roku przedstawia Sejmowi. Podstawowym zadaniem NBP jest dbanie o stabilny poziom cen. Od 2004 r. NBP stosuje strategię celu inflacyjnego: inflacja ma w średnim okresie wynosić 2,5%, z dopuszczalnym odchyleniem o 1 punkt procentowy w górę lub w dół.
Decyzje zapadają na posiedzeniach decyzyjnych, a nowe stopy zaczynają obowiązywać w terminie wskazanym przez RPP. Ostatnia zmiana zapadła na posiedzeniu 3-4 marca 2026 r., a nowe stopy obowiązują od 5 marca.
Harmonogram posiedzeń RPP w 2026 r.
| Miesiąc | Termin posiedzenia | Decyzja o stopach |
|---|---|---|
| Styczeń | 13-14 | bez zmian |
| Luty | 3-4 | bez zmian |
| Marzec | 3-4 | obniżka o 0,25 p.p. do 3,75% |
| Kwiecień | 8-9 | bez zmian |
| Maj | 5-6 | bez zmian |
| Czerwiec | 1-2 | bez zmian |
| Lipiec | 7-8 | bez zmian |
| Sierpień | 25 | posiedzenie niedecyzyjne |
| Wrzesień | 8-9 | bez zmian |
| Październik | 6-7 | bez zmian |
| Listopad | 3-4 | zaplanowane |
| Grudzień | 1-2 | zaplanowane |
NBP zastrzega, że może poinformować o zmianie terminów posiedzeń.
Sprawdźmy, co stopy NBP zmieniają w odsetkach
Wiele stawek odsetek w polskim prawie wynika wprost ze stóp NBP. Zestawienie pokazuje, ile wynoszą teraz i ile wynosiłyby, gdyby stopa referencyjna wzrosła o 0,25 punktu procentowego.
| Rodzaj odsetek | Jak się je liczy | Przy stopie ref. 3,75% | Przy stopie ref. 4,00% |
|---|---|---|---|
| Odsetki ustawowe | referencyjna + 3,5 p.p. | 7,25% | 7,50% |
| Odsetki maksymalne | 2 × odsetki ustawowe | 14,50% | 15,00% |
| Odsetki ustawowe za opóźnienie | referencyjna + 5,5 p.p. | 9,25% | 9,50% |
| Odsetki maksymalne za opóźnienie | 2 × odsetki za opóźnienie | 18,50% | 19,00% |
| Odsetki w transakcjach między firmami | referencyjna + 10 p.p. | 13,75% (od 1.07.2026) | 14,00%, od kolejnego półrocza |
Uwaga: Odsetki od zaległości podatkowych zależą od stopy lombardowej, a nie referencyjnej. Przy lombardowej 4,25% wynoszą 10,50%, a gdyby wzrosła do 4,50%, wyniosłyby 11%.
Inaczej zmieniają się też odsetki w transakcjach między firmami. Ustala się je co pół roku, według stopy referencyjnej z 1 stycznia albo z 1 lipca, a ich wysokość minister właściwy do spraw gospodarki ogłasza w obwieszczeniu. Od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r. wynoszą 13,75%, a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy, 11,75%.
Stopy NBP a WIBOR, lokaty i raty
Stopa referencyjna NBP nie jest oprocentowaniem Twojego kredytu ani lokaty. Banki ustalają oprocentowanie swoich produktów, ale decyzje dotyczące stóp NBP wpływają na koszt pieniądza na rynku. Według danych GPW Benchmark 22 października 2026 r. WIBOR 3M wynosił 3,91%, a WIBOR 6M – 3,97%.
Jeśli spłacasz kredyt ze zmiennym oprocentowaniem, zmiany stóp NBP mogą wpłynąć na wysokość raty za pośrednictwem wskaźnika WIBOR. Dzieje się tak przy aktualizacji oprocentowania w terminie określonym w umowie. W przypadku kredytu hipotecznego na 400 000 zł, zaciągniętego na 25 lat, zmiana oprocentowania o 0,25 punktu procentowego oznacza różnicę w racie wynoszącą około 61 zł miesięcznie. Szczegółowe wyliczenia i wyjaśnienie tego mechanizmu znajdziesz w artykule „Stopa procentowa: jak zmienia ratę kredytu”.
Zmiany stóp procentowych mają znaczenie również dla osób oszczędzających. Wyższe stopy mogą przekładać się na lepsze oprocentowanie lokat i obligacji, a ich obniżki mogą oznaczać niższe odsetki. Według GUS inflacja we wrześniu 2026 r. wyniosła 4,1% rok do roku. Po odjęciu inflacji od stopy referencyjnej NBP realna stopa wynosiła około -0,35 punktu procentowego.
Kiedy same stopy NBP nie wystarczą do podjęcia decyzji?
Stopy NBP pokazują ogólny kierunek zmian na rynku, ale nie określają, ile zapłacisz za konkretny kredyt. Na jego koszt wpływają również marża, prowizje, ubezpieczenia i okres spłaty. Dlatego przy porównywaniu ofert zwracaj uwagę na RRSO oraz całkowitą kwotę do zapłaty. Informacje te kredytodawca musi podać w umowie o kredyt konsumencki.
Nie zakładaj też z góry, że stopy procentowe spadną. Prognozy ekonomistów bywają różne i nie przesądzają o decyzjach RPP. Zanim zaciągniesz kredyt ze zmiennym oprocentowaniem, sprawdź, czy Twój budżet poradzi sobie również z ratą wyższą o kilkaset złotych. Przy kredycie ze stałym oprocentowaniem wzrost stóp nie podnosi raty w okresie, na który oprocentowanie zostało ustalone.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi stopa referencyjna NBP?
3,75% w skali roku. Obowiązuje od 5 marca 2026 r., a 7 października 2026 r. RPP pozostawiła ją bez zmian.
Kiedy jest najbliższe posiedzenie RPP?
Według harmonogramu NBP najbliższe posiedzenia decyzyjne w 2026 r. odbędą się 3-4 listopada i 1-2 grudnia.
Czym jest stopa depozytowa NBP?
To oprocentowanie depozytu na koniec dnia, w którym banki zostawiają nadwyżki pieniędzy w NBP do następnego dnia. Od 5 marca 2026 r. wynosi 3,25% i wyznacza dolną granicę stawek rynkowych dla takich jednodniowych lokat.
Czy stopa referencyjna NBP to WIBOR?
Nie. Stopę referencyjną ustala RPP, a WIBOR jest stawką rynkową publikowaną przez GPW Benchmark. 22 października 2026 r. WIBOR 3M wynosił 3,91%, przy stopie referencyjnej 3,75%.
Jaka była najniższa i najwyższa stopa referencyjna NBP?
Najniższa wynosiła 0,10% od 29 maja 2020 r. Najwyższa wynosiła 24% od 26 lutego 1998 r., czyli od pierwszego dnia obowiązywania stopy referencyjnej.
Jak stopy NBP wpływają na odsetki ustawowe?
Odsetki ustawowe to stopa referencyjna plus 3,5 punktu procentowego, czyli obecnie 7,25%. Odsetki maksymalne to dwukrotność odsetek ustawowych, czyli 14,5%. Każda zmiana stopy referencyjnej zmienia te wartości.
Gdzie sprawdzić aktualne stopy procentowe NBP?
Na stronie nbp.pl w zakładce „Podstawowe stopy procentowe NBP”. Po posiedzeniu decyzyjnym NBP publikuje też komunikat z decyzją RPP.
Bibliografia
- Narodowy Bank Polski, Podstawowe stopy procentowe NBP
- Narodowy Bank Polski, Archiwum podstawowych stóp procentowych NBP od 1998 r.
- Narodowy Bank Polski, Komunikat z posiedzenia RPP w dniach 6-7 października 2026 r.
- Narodowy Bank Polski, Harmonogram posiedzeń RPP
- Rada Polityki Pieniężnej, Założenia polityki pieniężnej na rok 2026 (uchwała nr 7/2025, M.P. 2025 poz. 1013, PDF)
- GPW Benchmark, Stawki referencyjne WIBID i WIBOR, dane opóźnione
- Główny Urząd Statystyczny, Miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2025), ISAP
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795), ISAP
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2026 poz. 622), ISAP
- Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1790), ISAP
